Sport en bewegen in de buurt

Zorgsportcentrum Venray: een unieke combinatie van sporten en dagbesteding!

Doelgroep; Volwassenen met een verstandelijke beperking. Deze doelgroep beweegt minder dan gemiddeld en heeft vaker te kampen met overgewicht.

Sportinstituut Verhagen uit Venray startte met behulp van de Sportimpuls een innovatieve variant op het Judo in de zorg: het Zorgsportcentrum. Volwassen mensen met een verstandelijke beperking combineren hier 2,5 uur dagbesteding met een uurtje sporten.

De aanleiding was een vergoedingsaanvraag voor een dagbesteding. Die werd in eerste instantie afgewezen. Toen duidelijk werd dat het niet om een 'gewone' sportschool maar een Zorgsportcentrum gaat, werd de vergoeding alsnog toegewezen. De eerste dagbesteding was een feit. De invulling van de trajecten voor de deelnemers gebeurt Op-maat. Sommigen komen dagelijks, anderen één of twee keer per week. Ze maken schoon, doen de boodschappen, hebben bardienst of assisteren bij de fitness- en judolessen. Na het werk, sporten we samen; in de dojo of in de fitnesszaal.

De zorginstellingen waarderen ons aanbod en de manier waarop de mensen begeleid worden. Bovendien krijgen de cliënten de kans om daarnaast deel te nemen aan een passend sport- en beweegaanbod, waardoor deelnemers actiever en fitter worden.

Wie is er betrokken?

Sportinstituut Verhagen is de initiatiefnemer en uitvoerder. De doelgroep wordt in het zorgsportcentrum begeleid bij de dagbesteding en vervolgens de sportactiviteiten. Er wordt nauw samengewerkt met Zorginstelling Dichterbij, die cliënten doorverwijst. Ook de gemeente Venray, de Judobond, Samenwerkingsverband Aangepast Sporten Noord-Limburg en Huis voor de Sport Limburg zijn betrokken en hebben een belangrijke rol gehad in het opstellen van de aanvraag.

Hoe werkt het?

Het sportaanbod binnen de gemeente Venray voor volwassenen met een verstandelijke beperking is minimaal. Vanuit deze doelgroep en Zorginstelling Dichterbij kwam de vraag om extra sportaanbod voor volwassenen met een verstandelijke beperking op te zetten. Sportdeelname onder deze doelgroep is relatief laag, terwijl juist voor hen sport zeer belangrijk is. Lichamelijk inactiviteit leidt met name bij mensen met een verstandelijke beperking tot vroegtijdig verlies van zelfredzaamheid en zelfstandigheid, tot achteruitgang van kwaliteit van bestaan, tot meer medische consumptie en tot toenemende zorgafhankelijkheid.

Vanuit deze vraag heeft Sportinstituut Verhagen initiatief genomen en met partners een Sportimpuls aanvraag gedaan. Hiervoor is de interventie 'Judo in de zorg' doorontwikkeld voor volwassenen. Daarbij wordt de combinatie gemaakt met dagbesteding: een unieke combinatie!

Zo werkt het
Zorginstelling Dichterbij verwijst mensen door voor een dagbesteding. Indien gewenst heeft het zorgsportcentrum een busje, om cliënten op te halen. Er is dus geen vervoersprobleem. De aanpak per individu verschilt enorm, het is echt maatwerk. Iedereen is anders, en dat geldt zeker voor de verschillende autisten die rondlopen bij het zorgsportcentrum.

Sportschooleigenaar Rudi Verhagen: “Ik ben altijd bezig met 'dat moet ik zo vertellen', of 'tegen die kan ik dat wel vertellen en tegen de ander weer niet', of 'bij hem kan ik die grap wel maken maar die ander snapt er waarschijnlijk geen drol van'. Dát is waar ik heel veel van leer. De mensen zelf zie ik ook groeien, vooral in hun persoonlijke verzorging. Het is niet altijd leuk om te blijven herhalen dat iemand toch écht een schoon shirt aan moet doen, naar de kapper moet of zich moet scheren. Maar ik doe het voor hun bestwil: ik ben hun stok achter de deur. En dat werkt!”

In september 2013 werd gestart met 4 dagdelen; per keer waren er 3 deelnemers aan Judo in de zorg en fitness. De combinatie die we (in samenwerking met de dagbesteding) aanbieden binnen de sportorganisatie, bevalt deze deelnemers heel goed. Bekende drempels om te gaan sporten zijn weggenomen: geen tijd, geen vervoer, geen geschikt aanbod. Inmiddels judoën wekelijks 70 mensen met een beperking bij het zorgsportcentrum.

Succesfactoren

De belangrijkste succesfactor is een individuele aanpak. Elke cliënt is anders en vraagt een andere benadering. Hierin moet je kunnen en willen differentiëren. Differentiëren is dan ook direct een tweede belangrijke succesfactor. Werken met mensen met een beperking is niet niks. Heb je ervaring? Dan is deze combinatie een succesformule. Mis je die ervaring? Ga dan eerst 'gewoon' judoles geven en leer deze mensen kennen. Rudi Verhagen: "Meestal gaat het goed, maar soms escaleert het. En dat moet: dat gebeurt in een gezinssituatie ook. Maar je moet wel weten wat je op zo'n moment moet doen, dát is opvoedkunde. Het werk is dus best intensief, maar ook keileuk!"

De samenwerking is ook een succesfactor. Deze is goed, ook al heeft het veel tjid gekost en moet je blijvend investeren in die samenwerking. Als sportaanbieder moet je je meedenkend opstellen richting zorginstellingen. Vraag wat je voor hen kunt betekenen: op welke manier kunnen en willen ze eventueel gebruik maken van jouw diensten? Uiteraard doe je dit met het doel dat het jou zelf ook iets oplevert. 

Geboekte resultaat

  1. Wekelijks staan 70 volwassenen met een beperking op de judomat en werken hiermee onder andere aan het verbeteren van hun motoriek en gezondheid. Bovendien hebben deze mensen plezier in het sporten en staan ze, door zowel de dagbesteding bij het zorgsportcentrum en het judoën, weer middenin de maatschappij.
     
  2. Voor de zorginstelling levert de inkoop van een dagbesteding veel gemak. Ze hoeven zelf niets te doen en het kost hen niets extra. We hebben wel regelmatig contact met de instelling en hun reacties zijn super goed. Een goede en structurele samenwerking en netwerk tussen sportorganisatie en zorginstelling. Dit is nodig om over twee jaar volledig zelfstandig, zonder Sportimpuls subsidie, te kunnen draaien. 
     
  3. En ook niet onbelangrijk: het levert de betrokkenen veel nieuwe kennis, ervaring en plezier op!

Borging en Verduurzaming

Financiering
Er lijkt voor dit Sportimpuls project een goede kans op verduurzaming en borging. Rudi Verhagen is hier druk mee bezig, omdat de Sportimpuls eindig is en hij niet willen stoppen met dit aanbod. "Over twee jaar zijn wij volledig zelfstandig draaiend, dat durf ik te zeggen. De Sportimpuls gebruiken we om het Zorgsportcentrum op te starten en om bekendheid te krijgen. De vergoeding uit de WMO (per deelnemer en per dagdeel) is onze opbrengst. In 2015 biedt ons nieuwe zorgsportcentrum 340 dagdelen dagbesteding in combinatie met (top)sport. Dát is onze ambitie. En dat gaat lukken, daar ben ik van overtuigd!”

Samenwerking
Blijvend tijd en energie steken in de samenwerking is belangrijk. Een goede samenwerkingsrelatie vormt de basis van borging, want je moet elkaar iets gunnen. En je best doen voor elkaar.

Kennis, kwaliteit, professionalisering
Zorg dat je kwaliteit levert, en dat je patiënten of cliënten op een goede en veilige manier begeleid. Als verwijzers (in dit geval zorginstellingen) tevreden zijn over jouw aanbod en begeleiding, zullen ze blijvend willen samenwerken. Investeer dus in je eigen kennis en ontwikkeling. En laat zien aan je doelgroep en samenwerkingspartners dat je kwaliteit kunt bieden en dat deelnemers tevreden zijn. 

Bijlagen

Beschikbare bijlagen

Zorgsportcentrum Venray: een unieke combinatie van sporten en dagbesteding! | Sport en Bewegen in de BuurtZorgsportcentrum Venray: een unieke combinatie van sporten en dagbesteding! | Sport en Bewegen in de BuurtZorgsportcentrum Venray: een unieke combinatie van sporten en dagbesteding! | Sport en Bewegen in de Buurt